4.4 初等方阵及应用

🌌 365提款多久到账 ⏱️ 2026-01-03 12:02:59 👤 admin 👁️ 1047 ⭐ 545
4.4 初等方阵及应用

# 矩阵乘法与初等变换的联系

将矩阵 A=(ai,j)m×nA = (a_{i, j})_{m \times n}A=(ai,j​)m×n​ 与 B=(bi,j)n×pB = (b_{i, j})_{n \times p}B=(bi,j​)n×p​ 相乘,可以将矩阵 BBB 的每一行作为一块,写成分块形式:

B=(B1B2⋮Bn)B = \begin {pmatrix}

B_1 \\ B_2 \\ \vdots \\ B_n

\end {pmatrix}

B=​B1​B2​⋮Bn​​​

AAA 的每个元作为一块,进行分块运算得:

AB=(a1,1a1,2⋯a1,ma2,1a2,2⋯a2,m⋮⋮⋱⋮am,1am,2⋯am,n)(B1B2⋮Bn)=(a1,1B1+a1,2B2+⋯+a1,nBna2,1B1+a2,2B2+⋯+a2,nBn⋮am,1B1+am,2B2+⋯+am,nBn)\begin {aligned}

AB & = \begin {pmatrix}

a_{1, 1} & a_{1, 2} & \cdots & a_{1, m} \\

a_{2, 1} & a_{2, 2} & \cdots & a_{2, m} \\

\vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\

a_{m, 1} & a_{m, 2} & \cdots & a_{m, n}

\end {pmatrix} \begin {pmatrix}

B_1 \\ B_2 \\ \vdots \\ B_n

\end {pmatrix} \\

& = \begin {pmatrix}

a_{1, 1} B_1 + a_{1, 2} B_2 + \cdots + a_{1, n} B_n \\

a_{2, 1} B_1 + a_{2, 2} B_2 + \cdots + a_{2, n} B_n \\

\vdots \\

a_{m, 1} B_1 + a_{m, 2} B_2 + \cdots + a_{m, n} B_n

\end {pmatrix}

\end {aligned}

AB​=​a1,1​a2,1​⋮am,1​​a1,2​a2,2​⋮am,2​​⋯⋯⋱⋯​a1,m​a2,m​⋮am,n​​​​B1​B2​⋮Bn​​​=​a1,1​B1​+a1,2​B2​+⋯+a1,n​Bn​a2,1​B1​+a2,2​B2​+⋯+a2,n​Bn​⋮am,1​B1​+am,2​B2​+⋯+am,n​Bn​​​​

这说明:ABABAB 的每一行都是 BBB 的行的线性组合,组合系数由 AAA 的相应的行提供。

经过初等行变换 B↦B1B \mapsto B_1B↦B1​ 后的矩阵 B1B_1B1​ 的行都是变换前的矩阵 BBB 的行的线性组合,从 BBB 到 B1B_1B1​ 的变换可以通过在 BBB 的左边乘以适当的矩阵 AAA 来实现:

B↦B1=ABB \mapsto B_1 = AB

B↦B1​=AB

因此我们可以 设计适当的 AAA,分别满足下面的条件:

将 BBB 的前两行交换得到 ABABAB;

将 BBB 的第 111 行乘 λ\lambdaλ 得到 ABABAB;

将 BBB 的第 111 行的 λ\lambdaλ 倍加到第 222 行得到 ABABAB。

设 BBB 的各行依次为 B1,B2,⋯ ,BnB_1, B_2, \cdots, B_nB1​,B2​,⋯,Bn​。

(1) ABABAB 的各项为 B2,B1,B3,⋯ ,BnB_2, B_1, B_3, \cdots, B_nB2​,B1​,B3​,⋯,Bn​。由于

B2=0B1+1B2+0B3+⋯+0BnB1=1B1+0B2+0B3+⋯+0BnBi=0B1+⋯+0Bi−1+1Bi+0Bi+1+⋯+0Bn(3≤i≤n)B_2 = 0 B_1 + 1 B_2 + 0 B_3 + \cdots + 0 B_n \\

B_1 = 1 B_1 + 0 B_2 + 0 B_3 + \cdots + 0 B_n \\

B_i = 0 B_1 + \cdots + 0 B_{i - 1} + 1 B_i + 0 B_{i + 1} + \cdots + 0 B_n (3 \le i \le n)

B2​=0B1​+1B2​+0B3​+⋯+0Bn​B1​=1B1​+0B2​+0B3​+⋯+0Bn​Bi​=0B1​+⋯+0Bi−1​+1Bi​+0Bi+1​+⋯+0Bn​(3≤i≤n)

则矩阵

A=(01101⋱1)A = \begin {pmatrix}

0 & 1 & & & \\

1 & 0 & & & \\

& & 1 & & \\

& & & \ddots & \\

& & & & 1

\end {pmatrix}

A=​01​10​1​⋱​1​​

符合要求。

(2) ABABAB 的各行依次为 λB1,B2,⋯ ,Bn\lambda B_1, B_2, \cdots, B_nλB1​,B2​,⋯,Bn​,因此

A=(λ1⋱1)A = \begin {pmatrix}

\lambda & & & \\

& 1 & & \\

& & \ddots & \\

& & & 1

\end {pmatrix}

A=​λ​1​⋱​1​​

符合要求。

(3) ABABAB 的各行依次为 B1,λB1+B2,B3,⋯ ,BnB_1, \lambda B_1 + B_2, B_3, \cdots, B_nB1​,λB1​+B2​,B3​,⋯,Bn​,因此

A=(1λ1⋱1)A = \begin {pmatrix}

1 & & & \\

\lambda & 1 & & \\

& & \ddots & \\

& & & 1

\end {pmatrix}

A=​1λ​1​⋱​1​​

符合要求。

# 初等矩阵

定义 111:如下方阵称为 初等矩阵(elementary matrix):

对 1≤i

Pi,j=(I(i−1)01I(j−i−1)10I(n−j))P_{i, j} = \begin {pmatrix}

I_{(i - 1)} & & & & \\

& 0 & & 1 & \\

& & I_{(j - i - 1)} & & \\

& 1 & & 0 & \\

& & & & I_{(n - j)}

\end {pmatrix}

Pi,j​=​I(i−1)​​01​I(j−i−1)​​10​I(n−j)​​​

对 1≤i≤n,λ≠01 \le i \le n, \lambda \not = 01≤i≤n,λ=0,将 nnn 阶单位矩阵 I(n)I_{(n)}I(n)​ 的第 iii 行乘 λ\lambdaλ 得到的方阵:

Di(λ)=(I(i−1)λI(n−i))D_i(\lambda) = \begin {pmatrix}

I_{(i - 1)} & & \\

& \lambda & \\

& & I_{(n - i)}

\end {pmatrix}

Di​(λ)=​I(i−1)​​λ​I(n−i)​​​

对 1≤i,j≤n,i≠j,λ≠01 \le i, j \le n, i \not = j, \lambda \not = 01≤i,j≤n,i=j,λ=0,将 nnn 阶单位矩阵 I(n)I_{(n)}I(n)​ 的第 jjj 行的 λ\lambdaλ 倍加到第 iii 行得到的方阵:

Ti,j(λ)=(I(i−1)1λ⋱1I(n−j))T_{i, j}(\lambda) = \begin {pmatrix}

I_{(i - 1)} & & & & \\

& 1 & & \lambda & \\

& & \ddots & & \\

& & & 1 & \\

& & & & I_{(n - j)}

\end {pmatrix}

Ti,j​(λ)=​I(i−1)​​1​⋱​λ1​I(n−j)​​​

对任意的 i,ji, ji,j 记 Ei,jE_{i, j}Ei,j​ 为第 (i,j)(i, j)(i,j) 元为 111、其余为 000 的矩阵,则得到 Pi,j,Di(λ)P_{i, j}, D_i (\lambda)Pi,j​,Di​(λ) 和 Ti,j(λ)T_{i, j} (\lambda)Ti,j​(λ) 的运算性质:

Pi,j=I−Ei,i−Ej,j+Ei,j+Ej,iP_{i, j} = I - E_{i, i} - E_{j, j} + E_{i, j} + E_{j, i}Pi,j​=I−Ei,i​−Ej,j​+Ei,j​+Ej,i​;

Di(λ)=I+(λ−1)Ei,iD_i (\lambda) = I + (\lambda - 1) E_{i, i}Di​(λ)=I+(λ−1)Ei,i​;

Ti,j(λ)=I+λEi,jT_{i, j} (\lambda) = I + \lambda E_{i, j}Ti,j​(λ)=I+λEi,j​。

定理 111:对矩阵 BBB 做初等行变换,效果相当于对 BBB 左乘相应的初等方阵:

将 BBB 的第 i,ji, ji,j 行互换:B↦Pi,jBB \mapsto P_{i, j} BB↦Pi,j​B;

将 BBB 的第 iii 行乘 λ≠0\lambda \not = 0λ=0:B↦Di(λ)BB \mapsto D_i (\lambda) BB↦Di​(λ)B;

将 BBB 的第 jjj 行的 λ\lambdaλ 倍加到第 iii 行:B↦Ti,j(λ)BB \mapsto T_{i, j} (\lambda) BB↦Ti,j​(λ)B。

由此可得:

初等方阵可逆,其逆方阵仍是初等方阵;

Pi,j2=IP_{i, j}^2 = IPi,j2​=I,进而 Pi,j−1=Pi,jP_{i, j}^{-1} = P_{i, j}Pi,j−1​=Pi,j​;

Di(λ)−1=Di(λ−1)D_i (\lambda)^{-1} = D_i (\lambda^{-1})Di​(λ)−1=Di​(λ−1);

Ti,j(λ)−1=Ti,j(−λ)T_{i, j} (\lambda)^{-1} = T_{i, j} (- \lambda)Ti,j​(λ)−1=Ti,j​(−λ)。

下面考虑 BABABA 与 BBB 的关系。将 BBB 的每一列作为一块,写成分块形式

B=(β1,⋯ ,βm)B = (\beta_1, \cdots, \beta_m)

B=(β1​,⋯,βm​)

AAA 的每个元作为一块,进行分块运算得:

BA=(β1,⋯ ,βm)(a1,1a1,2⋯a1,ma2,1a2,2⋯a2,m⋮⋮⋱⋮am,1am,2⋯am,n)=(β1a1,1+β2a2,1+⋯+βmam,1,⋯ ,β1a1,n+β2a2,n+⋯+βmam,n)\begin {aligned}

BA & = (\beta_1, \cdots, \beta_m) \begin {pmatrix}

a_{1, 1} & a_{1, 2} & \cdots & a_{1, m} \\

a_{2, 1} & a_{2, 2} & \cdots & a_{2, m} \\

\vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\

a_{m, 1} & a_{m, 2} & \cdots & a_{m, n}

\end {pmatrix} \\

& = (\beta_1 a_{1, 1} + \beta_2 a_{2, 1} + \cdots + \beta_m a_{m, 1}, \cdots, \beta_1 a_{1, n} + \beta_2 a_{2, n} + \cdots + \beta_m a_{m, n})

\end {aligned}

BA​=(β1​,⋯,βm​)​a1,1​a2,1​⋮am,1​​a1,2​a2,2​⋮am,2​​⋯⋯⋱⋯​a1,m​a2,m​⋮am,n​​​=(β1​a1,1​+β2​a2,1​+⋯+βm​am,1​,⋯,β1​a1,n​+β2​a2,n​+⋯+βm​am,n​)​

这说明:BABABA 的每一列都是 BBB 的列的线性组合,组合系数由 AAA 的相应的列提供。

用矩阵消元法解线性方程组,对任一矩阵 AAA 作初等行变换,可以将 AAA 化为阶梯形。如果同时使用初等行变换和初等列变换,可以将任一矩阵 AAA 化到更简单的形式。而对 AAA 进行初等行变换和初等列变换,相当于对 AAA 左乘和右乘一系列初等方阵。

定理 222:任意的 m×nm \times nm×n 矩阵 AAA 都可以通过有限次初等行变换和初等列变换化为:

(I(r)OOO)(1)\begin {pmatrix}

I_{(r)} & O \\

O & O

\end {pmatrix} \tag {1}

(I(r)​O​OO​)(1)

其中 r=rank Ar = \mathrm {rank} \, Ar=rankA。

证明:如果 A=OA = OA=O,则 AAA 是所求。

设 A=(ai,j)m×n≠OA = (a_{i, j})_{m \times n} \not = OA=(ai,j​)m×n​=O。其中必有元 ak,l≠0a_{k, l} \not = 0ak,l​=0。

如果 a1,1=0a_{1, 1} = 0a1,1​=0,当 k≠1k \not = 1k=1 时将 AAA 的第 111 行与第 kkk 行互换,可将非零元 ak,la_{k, l}ak,l​ 换到第 111 行;

如果 l≠1l \not = 1l=1,再将第 111 列和第 lll 列互换,将非零元换到第 (1,1)(1, 1)(1,1) 位置。经过这样的初等行变换和初等列变换,一定可以将 A=(ai,j)m×nA = (a_{i, j})_{m \times n}A=(ai,j​)m×n​ 化为 B=(bi,j)m×nB = (b_{i, j})_{m \times n}B=(bi,j​)m×n​,使 a1,1≠0a_{1, 1} \not = 0a1,1​=0。

对 2≤i≤m,2≤j≤n2 \le i \le m, 2 \le j \le n2≤i≤m,2≤j≤n,将 B=(bi,j)m×nB = (b_{i, j})_{m \times n}B=(bi,j​)m×n​ 第 111 行的 −bi,1b1,1- \dfrac {b_{i, 1}} {b_{1, 1}}−b1,1​bi,1​​ 倍加到第 iii 行,第 111 列的 −b1,j1,1- \dfrac {b_{1, j}} {1, 1}−1,1b1,j​​ 倍加到第 jjj 列,可以将 BBB 中第 222 至第 mmm 行的第 111 列元化为 000,第 222 至第 nnn 列的第 111 行化为 000。

再将第 111 行乘 1b1,1\dfrac 1 {b_{1, 1}}b1,1​1​ 可以将第 (1,1)(1, 1)(1,1) 元化为 111。这样就将 BBB 化为了如下形式的矩阵:

C=(1A1)C = \begin {pmatrix}

1 & \\

& A_1

\end {pmatrix}

C=(1​A1​​)

其中 A1A_1A1​ 是 (m−1)×(n−1)(m - 1) \times (n - 1)(m−1)×(n−1) 矩阵。

如果 A1=OA_1 = OA1​=O,则 A1A_1A1​ 已经是所需的形状。

设 A1≠OA_1 \not = OA1​=O,重复以上步骤,对 A1A_1A1​ 作初等行变换和初等列变换可以将 A1A_1A1​ 化为:

A2=(1A1)A_2 = \begin {pmatrix}

1 & \\

& A_1

\end {pmatrix}

A2​=(1​A1​​)

其中 A2A_2A2​ 是 (m−2)×(n−2)(m - 2) \times (n - 2)(m−2)×(n−2) 矩阵。这也就是对 CCC 的第 222 行至第 mmm 行作初等行变换,对 CCC 的第 222 至第 nnn 列作初等列变换,将 CCC 进一步化为:

C=(11A2)C = \begin {pmatrix}

1 & & \\

& 1 & \\

& & A_2

\end {pmatrix}

C=​1​1​A2​​​

重复这个过程,最后可以得到形如 (1)(1)(1) 的矩阵:

(I(r)OOO)\begin {pmatrix}

I_{(r)} & O \\

O & O

\end {pmatrix}

(I(r)​O​OO​)

这个矩阵的 rrr 个非零行线性无关,组成行向量的极大线性无关组,因此秩为 rrr。而对矩阵进行初等行变换和初等列变换不改变矩阵的秩,因此 AAA 的秩也是 rrr,也就是:

r=rank Ar = \mathrm {rank} \, A

r=rankA

推论 111:对任意 m×nm \times nm×n 矩阵 AAA,用一系列的 mmm 阶初等方阵 P1,P2,⋯ ,PsP_1, P_2, \cdots, P_sP1​,P2​,⋯,Ps​ 左乘 AAA,以及一系列初等方阵 Q1,Q2,⋯ ,QtQ_1, Q_2, \cdots, Q_tQ1​,Q2​,⋯,Qt​ 右乘 AAA,将 AAA 化为:

(I(r)OOO)\begin {pmatrix}

I_{(r)} & O \\

O & O

\end {pmatrix}

(I(r)​O​OO​)

其中 r=rank Ar = \mathrm {rank} \, Ar=rankA。存在 mmm 阶可逆方阵 PPP 和 nnn 阶可逆方阵 QQQ 使 PAQPAQPAQ 具有上述形式。

定理 333:如果 AAA 是可逆方阵,则 AAA 可以表示为若干个初等方阵的乘积。

证明:由于 AAA 可逆,rank A=n\mathrm {rank} \, A = nrankA=n,由 定理 222 知道 AAA 可以左乘一系列初等方阵 P1,P2,⋯ ,PsP_1, P_2, \cdots, P_sP1​,P2​,⋯,Ps​,右乘一系列初等方阵 Q1,Q2,⋯ ,QtQ_1, Q_2, \cdots, Q_tQ1​,Q2​,⋯,Qt​ 化为 I(n)I_{(n)}I(n)​:

Ps⋯P2P1AQ1Q2⋯Qt=IA=P1−1P2−1⋯Ps−1Qt−1⋯Q2−1Q1−1P_s \cdots P_2 P_1 A Q_1 Q_2 \cdots Q_t = I \\

A = P_1^{-1} P_2^{-1} \cdots P_s^{-1} Q_t^{-1} \cdots Q_2^{-1} Q_1^{-1}

Ps​⋯P2​P1​AQ1​Q2​⋯Qt​=IA=P1−1​P2−1​⋯Ps−1​Qt−1​⋯Q2−1​Q1−1​

由于初等方阵 P1,P2,⋯ ,Ps,Q1,Q2,⋯ ,QtP_1, P_2, \cdots, P_s, Q_1, Q_2, \cdots, Q_tP1​,P2​,⋯,Ps​,Q1​,Q2​,⋯,Qt​ 的逆仍是初等方阵,上式表明 AAA 是初等矩阵的乘积。

推论 222:可逆方阵 AAA 可以经过有限次初等行变换化为单位矩阵。

例 1.1.1. 设 A∈Fn×n,B∈Fn×nA \in \mathbb F^{n \times n}, B \in \mathbb F^{n \times n}A∈Fn×n,B∈Fn×n,如果以 A,BA, BA,B 为块组成的 A,BA, BA,B 可以经过一系列的初等行变换变成 (I,X)(I, X)(I,X) 的形式,则其中的块为 X=A−1BX = A^{-1} BX=A−1B。

证明:矩阵的每个初等行变换可以通过左乘一个初等方阵来实现。(A,B)(A, B)(A,B) 可以经过一系列初等行变换变成 (I,X)(I, X)(I,X),也就是左乘一系列初等方阵 P1,P2,⋯ ,PsP_1, P_2, \cdots, P_sP1​,P2​,⋯,Ps​ 变成 (I,X)(I, X)(I,X):

P1P2⋯Ps(A,B)=(I,X)P_1 P_2 \cdots P_s (A, B) = (I, X)

P1​P2​⋯Ps​(A,B)=(I,X)

记 P=P1P2⋯PsP = P_1 P_2 \cdots P_sP=P1​P2​⋯Ps​,则 P(A,B)=(I,X)P (A, B) = (I, X)P(A,B)=(I,X),

(PA,PB)=(I,X),PA=I,PB=X(PA, PB) = (I, X), PA = I, PB = X

(PA,PB)=(I,X),PA=I,PB=X

由 PA=IPA = IPA=I,知 P=A−1P = A^{-1}P=A−1,从而

X=PB=A−1BX = PB = A^{-1} B

X=PB=A−1B

考虑将分块矩阵

S=(ABCD)S = \begin {pmatrix}

A & B \\

C & D

\end {pmatrix}

S=(AC​BD​)

看成两 “行” 两 “列”。如果 AAA 是可逆矩阵,则可以将第一 “行” 左乘 −CA−1- CA^{-1}−CA−1 加到第二行消去 CCC,再将第一 “列” 右乘 −A−1B- A^{-1} B−A−1B 加到第二 “列” 得到:

(ABCD)→(ABOD−CA−1B)→(AOOD−CA−1B)\begin {pmatrix}

A & B \\

C & D

\end {pmatrix} \to \begin {pmatrix}

A & B \\

O & D - C A^{-1} B

\end {pmatrix} \to \begin {pmatrix}

A & O \\

O & D - C A^{-1} B

\end {pmatrix}

(AC​BD​)→(AO​BD−CA−1B​)→(AO​OD−CA−1B​)

于是所说的行变换和列变换就可以通过左乘和右乘这两个 “初等方阵” 来实现:

(IO−CA−1I)(ABCD)(I−A−1BOI)=(AOOD−CA−1B)(2)\begin {pmatrix}

I & O \\

- C A^{-1} & I

\end {pmatrix} \begin {pmatrix}

A & B \\

C & D

\end {pmatrix} \begin {pmatrix}

I & - A^{-1} B \\

O & I

\end {pmatrix} = \begin {pmatrix}

A & O \\

O & D - C A^{-1} B

\end {pmatrix} \tag {2}

(I−CA−1​OI​)(AC​BD​)(IO​−A−1BI​)=(AO​OD−CA−1B​)(2)

等式 (2)(2)(2) 称为 Schur 公式。

# 矩阵乘法与行列式

# 同阶方阵乘积的行列式

设 BBB 是 nnn 阶方阵,PPP 是 nnn 阶初等方阵。BBB 通过适当的初等行变换变到 PBPBPB,行列式 ∣B∣|B|∣B∣ 乘上了适当的倍数 μ\muμ 变成 ∣PB∣|PB|∣PB∣。我们研究这个倍数 μ\muμ 与 PPP 的关系。

P=Pi,jP = P_{i, j}P=Pi,j​。此时的初等行变换 B↦Pi,jBB \mapsto P_{i, j} BB↦Pi,j​B 是将 BBB 的第 i,ji, ji,j 两行互换,因此:

∣Pi,jB∣=−∣B∣=(−1)∣B∣|P_{i, j} B| = - |B| = (-1) |B|

∣Pi,j​B∣=−∣B∣=(−1)∣B∣

然而 Pi,jP_{i, j}Pi,j​ 是由单位阵 III 的两行互换得来的,因此 ∣Pi,j∣=−∣I∣|P_{i, j}| = - |I|∣Pi,j​∣=−∣I∣,可见

∣Pi,jB∣=∣P∣∣B∣|P_{i, j} B| = |P| |B|

∣Pi,j​B∣=∣P∣∣B∣

P=Di(λ)P = D_i (\lambda)P=Di​(λ)。此时的初等行变换是将 BBB 的第 iii 行乘 λ\lambdaλ,因此

∣Di(λ)B∣=λ∣B∣|D_i (\lambda) B| = \lambda |B|

∣Di​(λ)B∣=λ∣B∣

由单位阵 III 经过同样的初等变换得到 Di(λ)D_i (\lambda)Di​(λ),∣Di(λ)∣=λ|D_i (\lambda)| = \lambda∣Di​(λ)∣=λ,因此

∣Di(λ)B∣=∣Di(λ)∣∣B∣|D_i (\lambda) B| = |D_i (\lambda)| |B|

∣Di​(λ)B∣=∣Di​(λ)∣∣B∣

P=Ti,j(λ)P = T_{i, j} (\lambda)P=Ti,j​(λ)。将 BBB 的第 jjj 行的 λ\lambdaλ 倍加到第 iii 行得到 Ti,j(λ)BT_{i, j} (\lambda) BTi,j​(λ)B,

∣Ti,j(λ)B∣=∣B∣|T_{i, j} (\lambda) B| = |B|

∣Ti,j​(λ)B∣=∣B∣

由单位阵 III 经过同样的初等变换得到 Ti,j(λ)T_{i, j} (\lambda)Ti,j​(λ),∣Ti,j(λ)∣=1|T_{i, j} (\lambda)| = 1∣Ti,j​(λ)∣=1

∣Ti,j(λ)B∣=∣Ti,j(λ)∣∣B∣|T_{i, j} (\lambda) B| = |T_{i, j} (\lambda)| |B|

∣Ti,j​(λ)B∣=∣Ti,j​(λ)∣∣B∣

定理 444:设 BBB 是 nnn 阶方阵,AAA 是 nnn 阶方阵,则:

∣AB∣=∣A∣⋅∣B∣|AB| = |A| \cdot |B|

∣AB∣=∣A∣⋅∣B∣

例 2.2.2. 已知 A∈Fn×m,B∈Fm×nA \in \mathbb F^{n \times m}, B \in \mathbb F^{m \times n}A∈Fn×m,B∈Fm×n,求证:

∣I(n)−AB∣=∣I(m)−BA∣(3)|I_{(n)} - AB| = |I_{(m)} - BA| \tag {3}

∣I(n)​−AB∣=∣I(m)​−BA∣(3)

证明:

∣I(n)−AB∣=∣I(m)BOI(n)−AB∣(I(m)OAI(n))(I(m)BOI(n)−AB)(I(m)O−AI(n))=(I(m)−BABOI(n))∣I(m)OAI(n)∣=∣I(m)O−AI(n)∣=1∣I(m)BOI(n)−AB∣=∣I(m)−BABOI(n)∣=∣I(m)−BA∣∣I(n)−AB∣=∣I(m)−BA∣|I_{(n)} - AB| = \begin {vmatrix}

I_{(m)} & B \\

O & I_{(n)} - AB

\end {vmatrix} \\

\begin {pmatrix}

I_{(m)} & O \\

A & I_{(n)}

\end {pmatrix} \begin {pmatrix}

I_{(m)} & B \\

O & I_{(n)} - AB

\end {pmatrix} \begin {pmatrix}

I_{(m)} & O \\

- A & I_{(n)}

\end {pmatrix} = \begin {pmatrix}

I_{(m)} - BA & B \\

O & I_{(n)}

\end {pmatrix} \\

\begin {vmatrix}

I_{(m)} & O \\

A & I_{(n)}

\end {vmatrix} = \begin {vmatrix}

I_{(m)} & O \\

- A & I_{(n)}

\end {vmatrix} = 1 \\

\begin {vmatrix}

I_{(m)} & B \\

O & I_{(n)} - AB

\end {vmatrix} = \begin {vmatrix}

I_{(m)} - BA & B \\

O & I_{(n)}

\end {vmatrix} = |I_{(m)} - BA| \\

|I_{(n)} - AB| = |I_{(m)} - BA|

∣I(n)​−AB∣=​I(m)​O​BI(n)​−AB​​(I(m)​A​OI(n)​​)(I(m)​O​BI(n)​−AB​)(I(m)​−A​OI(n)​​)=(I(m)​−BAO​BI(n)​​)​I(m)​A​OI(n)​​​=​I(m)​−A​OI(n)​​​=1​I(m)​O​BI(n)​−AB​​=​I(m)​−BAO​BI(n)​​​=∣I(m)​−BA∣∣I(n)​−AB∣=∣I(m)​−BA∣

注:(3)(3)(3) 可以作为公式来计算行列式。

# 矩阵相抵

定义 222:设 A,B∈Fm×nA, B \in \mathbb F^{m \times n}A,B∈Fm×n,如果 AAA 可以通过一系列初等行变换和初等列变换变成 BBB,就称 AAA 与 BBB 相抵,也称 AAA 与 BBB 等价(equivalent)。

引理 111:AAA 与 BBB 相抵 ⇔\Leftrightarrow⇔ 存在可逆矩阵 P,QP, QP,Q 使 B=PAQB = PAQB=PAQ。

证明:设 AAA 与 BBB 相抵,AAA 可以通过一系列初等行变换和初等列变换变成 BBB。每个初等行变换可以通过左乘某个初等方阵实现,每个初等列变换可以通过右乘某个初等方阵实现,因此存在一系列初等方阵 P1,P2,⋯ ,Ps,Q1,Q2,⋯ ,QtP_1, P_2, \cdots, P_s, Q_1, Q_2, \cdots, Q_tP1​,P2​,⋯,Ps​,Q1​,Q2​,⋯,Qt​ 使:

Ps⋯P2P2AQ1Q2⋯Qt=BP_s \cdots P_2 P_2 A Q_1 Q_2 \cdots Q_t = B

Ps​⋯P2​P2​AQ1​Q2​⋯Qt​=B

取 P=Ps⋯P2P1,Q=Q1Q2⋯QtP = P_s \cdots P_2 P_1, Q = Q_1 Q_2 \cdots Q_tP=Ps​⋯P2​P1​,Q=Q1​Q2​⋯Qt​,则 P,QP, QP,Q 是可逆方阵且 PAQ=BPAQ = BPAQ=B。

反过来设存在可逆矩阵 P,QP, QP,Q 使 B=PAQB = PAQB=PAQ,由推论 111,可逆方阵都可以表示成有限个初等方阵的乘积:

P=Ps⋯P2P1,Q=Q1Q2⋯QtP = P_s \cdots P_2 P_1, Q = Q_1 Q_2 \cdots Q_t

P=Ps​⋯P2​P1​,Q=Q1​Q2​⋯Qt​

因此,B=Ps⋯P2P1AQ1Q2⋯QtB = P_s \cdots P_2 P_1 A Q_1 Q_2 \cdots Q_tB=Ps​⋯P2​P1​AQ1​Q2​⋯Qt​。由此可知 AAA 经过一系列初等行变换和初等列变换变成 BBB。

引理 222:矩阵的相抵关系具有如下性质:

反身性:AAA 相抵于自己;

对称性:如果 AAA 相抵于 BBB,则 BBB 相抵于 AAA;

传递性:如果 AAA 相抵于 BBB,BBB 相抵于 CCC,则 AAA 相抵于 CCC。

由于相抵关系的以上性质,可以将 Fm×n\mathbb F^{m \times n}Fm×n 按相抵关系划分成两两没有公共元素的类 RAR_ARA​,每一类称为一个 相抵等价类(equivalent class),对于每个元素 AAA,必属于唯一的一类。

由于每个 AAA 都可以通过有限次初等变换变成

S=(I(r)OOO)S = \begin {pmatrix}

I_{(r)} & O \\

O & O

\end {pmatrix}

S=(I(r)​O​OO​)

也就是 AAA 相抵于 SSS。选取 SSS 作为 AAA 所在的相抵等价类 RAR_ARA​ 的代表,称为 SSS 是 相抵标准型(canonical form of equivalent matrices)。

定理 555:设 A,B∈Fm×nA, B \in \mathbb F^{m \times n}A,B∈Fm×n,则 AAA 与 BBB 相抵当且仅当 rank A=rank B\mathrm {rank} \, A = \mathrm {rank} \, BrankA=rankB。

证明:AAA 与 BBB 相抵 ⇒\Rightarrow⇒ 存在可逆矩阵 P,QP, QP,Q

B=PAQ⇒rank B=rank (PAQ)=rank AB = PAQ \\

\Rightarrow \mathrm {rank} \, B = \mathrm {rank} \, (PAQ) = \mathrm {rank} \, A

B=PAQ⇒rankB=rank(PAQ)=rankA

Fm×n\mathbb F^{m \times n}Fm×n 中的每个矩阵 AAA 相抵于它的标准形:

S=(I(r)OOO)S = \begin {pmatrix}

I_{(r)} & O \\

O & O

\end {pmatrix}

S=(I(r)​O​OO​)

其中 r=rank Ar = \mathrm {rank} \, Ar=rankA。如果 B∈Fm×nB \in \mathbb F^{m \times n}B∈Fm×n 的秩与 AAA 相同,则 BBB 也相抵于 SSS,由相抵的传递性,BBB 相抵于 AAA。

事实上,对于 Fm×n\mathbb F^{m \times n}Fm×n,记 d=min⁡{m,n}d = \min \{ m, n \}d=min{m,n} 则可以按矩阵的秩将 Fm×n\mathbb F^{m \times n}Fm×n 分成 d+1d + 1d+1 类,并且每一类中所有的矩阵有一个标准形:

Cr=(I(r)OOO),r∈{0,1,⋯ ,d}C_r = \begin {pmatrix}

I_{(r)} & O \\

O & O

\end {pmatrix}, r \in \{ 0, 1, \cdots, d \}

Cr​=(I(r)​O​OO​),r∈{0,1,⋯,d}

例 2.2.2. 设 A∈Fn×nA \in \mathbb F^{n \times n}A∈Fn×n,rank A=r\mathrm {rank} \, A = rrankA=r,则存在 B∈Fn×nB \in \mathbb F^{n \times n}B∈Fn×n 满足条件:rank B=n−r\mathrm {rank} \, B = n - rrankB=n−r,且 AB=BA=OAB = BA = OAB=BA=O。

证明:存在可逆方阵 P,Q∈Fn×nP, Q \in \mathbb F^{n \times n}P,Q∈Fn×n,使:

A=P(I(r)OOO)QA = P \begin {pmatrix}

I_{(r)} & O \\

O & O

\end {pmatrix} Q

A=P(I(r)​O​OO​)Q

B=Q−1(O(r)OOI(n−r))P−1B = Q^{-1} \begin {pmatrix}

O_{(r)} & O \\

O & I_{(n - r)}

\end {pmatrix} P^{-1}

B=Q−1(O(r)​O​OI(n−r)​​)P−1

即满足条件。

# 习题

已知:λ≠0\lambda \not = 0λ=0,

A=(λ00λ−1),B=(10−11)(11−λ01)(10λ−11)(λ00λ−1)A = \begin {pmatrix}

\lambda & 0 \\

0 & \lambda^{-1}

\end {pmatrix}, B = \begin {pmatrix}

1 & 0 \\

-1 & 1

\end {pmatrix} \begin {pmatrix}

1 & 1 - \lambda \\

0 & 1

\end {pmatrix} \begin {pmatrix}

1 & 0 \\

\lambda^{-1} & 1

\end {pmatrix} \begin {pmatrix}

\lambda & 0 \\

0 & \lambda^{-1}

\end {pmatrix}

A=(λ0​0λ−1​),B=(1−1​01​)(10​1−λ1​)(1λ−1​01​)(λ0​0λ−1​)

(1) 将 AAA 经过一系列初等行变换得到 BBB;

(2) 将 AAA 写成第三类初等方阵的乘积。

(1) 解:由 BBB 的定义可知:

A=(λ00λ−1)→(λ01λ−1)→(1λ−1−11λ−1)→(1λ−1−101) A = \begin {pmatrix}

\lambda & 0 \\

0 & \lambda^{-1}

\end {pmatrix} \to \begin {pmatrix}

\lambda & 0 \\

1 & \lambda^{-1}

\end {pmatrix} \to \begin {pmatrix}

1 & \lambda^{-1} - 1 \\

1 & \lambda^{-1}

\end {pmatrix} \to \begin {pmatrix}

1 & \lambda^{-1} - 1 \\

0 & 1

\end {pmatrix}

A=(λ0​0λ−1​)→(λ1​0λ−1​)→(11​λ−1−1λ−1​)→(10​λ−1−11​)

(2) 解:注意到 BBB 也是第三类初等方阵,则:

A=(10λ−11)−1(11−λ01)−1(10−11)−1B=(10−λ−11)(1λ−101)(1011)(λ00λ−1) \begin {aligned}

A & = \begin {pmatrix}

1 & 0 \\

\lambda^{-1} & 1

\end {pmatrix}^{-1} \begin {pmatrix}

1 & 1 - \lambda \\

0 & 1

\end {pmatrix}^{-1} \begin {pmatrix}

1 & 0 \\

-1 & 1

\end {pmatrix}^{-1} B \\

& = \begin {pmatrix}

1 & 0 \\

-\lambda^{-1} & 1

\end {pmatrix} \begin {pmatrix}

1 & \lambda - 1 \\

0 & 1

\end {pmatrix} \begin {pmatrix}

1 & 0 \\

1 & 1

\end {pmatrix} \begin {pmatrix}

\lambda & 0 \\

0 & \lambda^{-1}

\end {pmatrix}

\end {aligned}

A​=(1λ−1​01​)−1(10​1−λ1​)−1(1−1​01​)−1B=(1−λ−1​01​)(10​λ−11​)(11​01​)(λ0​0λ−1​)​

试将方阵 A=(01−10)A = \begin {pmatrix} 0 & 1 \\ -1 & 0 \end {pmatrix}A=(0−1​10​) 写成第三类初等方阵的乘积。

解:考虑如下初等行变换过程:

A=(01−10)→(11−10)→(1101) A = \begin {pmatrix}

0 & 1 \\

-1 & 0

\end {pmatrix} \to \begin {pmatrix}

1 & 1 \\

-1 & 0

\end {pmatrix} \to \begin {pmatrix}

1 & 1 \\

0 & 1

\end {pmatrix}

A=(0−1​10​)→(1−1​10​)→(10​11​)

将该行变换的逆过程转换为初等方阵,可得:

A=(1101)(10−11)(1−101) A = \begin {pmatrix}

1 & 1 \\

0 & 1

\end {pmatrix} \begin {pmatrix}

1 & 0 \\

-1 & 1

\end {pmatrix} \begin {pmatrix}

1 & -1 \\

0 & 1

\end {pmatrix}

A=(10​11​)(1−1​01​)(10​−11​)

已知 aaa 是常数,且矩阵

A=(12a13027−a)A = \begin {pmatrix}

1 & 2 & a \\

1 & 3 & 0 \\

2 & 7 & -a

\end {pmatrix}

A=​112​237​a0−a​​

可经过初等列变换化为矩阵:

B=(1a2011−111)B = \begin {pmatrix}

1 & a & 2 \\

0 & 1 & 1 \\

-1 & 1 & 1

\end {pmatrix}

B=​10−1​a11​211​​

(1) 求 aaa;

(2) 求满足 AP=BAP = BAP=B 的可逆阵 PPP。

(1) 解:可将 AAA 进行如下初等列变换:

A=(12a13027−a)→(121031−172)→(101011−132)→(121011−112)→(122011−111) A = \begin {pmatrix}

1 & 2 & a \\

1 & 3 & 0 \\

2 & 7 & -a

\end {pmatrix} \to \begin {pmatrix}

1 & 2 & 1 \\

0 & 3 & 1 \\

-1 & 7 & 2

\end {pmatrix} \to \begin {pmatrix}

1 & 0 & 1 \\

0 & 1 & 1 \\

-1 & 3 & 2

\end {pmatrix} \to \begin {pmatrix}

1 & 2 & 1 \\

0 & 1 & 1 \\

-1 & 1 & 2

\end {pmatrix} \to \begin {pmatrix}

1 & 2 & 2 \\

0 & 1 & 1 \\

-1 & 1 & 1

\end {pmatrix}

A=​112​237​a0−a​​→​10−1​237​112​​→​10−1​013​112​​→​10−1​211​112​​→​10−1​211​211​​

由此可得:a=2a = 2a=2。

(2) 解:将上述过程写作初等方阵的乘积,可得:

P=(001010100)(1200010001)(1000100−21)(120010001)(101010001) P = \begin {pmatrix}

0 & 0 & 1 \\

0 & 1 & 0 \\

1 & 0 & 0

\end {pmatrix} \begin {pmatrix}

\frac 1 2 & 0 & 0 \\

0 & 1 & 0 \\

0 & 0 & 1

\end {pmatrix} \begin {pmatrix}

1 & 0 & 0 \\

0 & 1 & 0 \\

0 & -2 & 1

\end {pmatrix} \begin {pmatrix}

1 & 2 & 0 \\

0 & 1 & 0 \\

0 & 0 & 1

\end {pmatrix} \begin {pmatrix}

1 & 0 & 1 \\

0 & 1 & 0 \\

0 & 0 & 1

\end {pmatrix}

P=​001​010​100​​​21​00​010​001​​​100​01−2​001​​​100​210​001​​​100​010​101​​

此即对矩阵进行如下初等列变换:

(001010100)→(0010101200)→(0−210101200)→(0−210101210)→(0−2101012112) \begin {pmatrix}

0 & 0 & 1 \\

0 & 1 & 0 \\

1 & 0 & 0

\end {pmatrix} \to \begin {pmatrix}

0 & 0 & 1 \\

0 & 1 & 0 \\

\frac 1 2 & 0 & 0

\end {pmatrix} \to \begin {pmatrix}

0 & -2 & 1 \\

0 & 1 & 0 \\

\frac 1 2 & 0 & 0

\end {pmatrix} \to \begin {pmatrix}

0 & -2 & 1 \\

0 & 1 & 0 \\

\frac 1 2 & 1 & 0

\end {pmatrix} \to \begin {pmatrix}

0 & -2 & 1 \\

0 & 1 & 0 \\

\frac 1 2 & 1 & \frac 1 2

\end {pmatrix}

​001​010​100​​→​0021​​010​100​​→​0021​​−210​100​​→​0021​​−211​100​​→​0021​​−211​1021​​​

即 P=(0−2101012112)P = \begin {pmatrix} 0 & -2 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \\ \frac 1 2 & 1 & \frac 1 2 \end {pmatrix}P=​0021​​−211​1021​​​。

X=(0a10⋯0000a2⋯00⋮⋮⋮⋱⋮⋮000⋯an−20000⋯0an−1an00⋯00)X = \begin {pmatrix}

0 & a_1 & 0 & \cdots & 0 & 0 \\

0 & 0 & a_2 & \cdots & 0 & 0 \\

\vdots & \vdots & \vdots & \ddots & \vdots & \vdots \\

0 & 0 & 0 & \cdots & a_{n - 2} & 0 \\

0 & 0 & 0 & \cdots & 0 & a_{n - 1} \\

a_n & 0 & 0 & \cdots & 0 & 0

\end {pmatrix}

X=​00⋮00an​​a1​0⋮000​0a2​⋮000​⋯⋯⋱⋯⋯⋯​00⋮an−2​00​00⋮0an−1​0​​

其中 ai≠0(i=1,2,⋯ ,n)a_i \not = 0 (i = 1, 2, \cdots, n)ai​=0(i=1,2,⋯,n),求 X−1X^{-1}X−1。

解:由初等方阵的乘积,可以通过如下方式将 XXX 转化成单位方阵:

XP1,2P2,3⋯Pn−1,nD1(1a1)D2(1a2)⋯Dn(1an)=I(n) X P_{1, 2} P_{2, 3} \cdots P_{n - 1, n} D_1 \left( \frac 1 {a_1} \right) D_2 \left( \frac 1 {a_2} \right) \cdots D_n \left( \frac 1 {a_n} \right) = I_{(n)}

XP1,2​P2,3​⋯Pn−1,n​D1​(a1​1​)D2​(a2​1​)⋯Dn​(an​1​)=I(n)​

X−1=P1,2P2,3⋯Pn−1,nD1(1a1)D2(1a2)⋯Dn(1an) X^{-1} = P_{1, 2} P_{2, 3} \cdots P_{n - 1, n} D_1 \left( \frac 1 {a_1} \right) D_2 \left( \frac 1 {a_2} \right) \cdots D_n \left( \frac 1 {a_n} \right)

X−1=P1,2​P2,3​⋯Pn−1,n​D1​(a1​1​)D2​(a2​1​)⋯Dn​(an​1​)

即对矩阵进行如下初等列变换:

(010⋯0100⋯0001⋯0⋮⋮⋮⋱⋮000⋯1)→(00⋯0110⋯0001⋯00⋮⋮⋱⋮⋮00⋯10)→(00⋯01an1a10⋯0001a2⋯00⋮⋮⋱⋮⋮00⋯1an−10) \begin {pmatrix}

0 & 1 & 0 & \cdots & 0 \\

1 & 0 & 0 & \cdots & 0 \\

0 & 0 & 1 & \cdots & 0 \\

\vdots & \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\

0 & 0 & 0 & \cdots & 1

\end {pmatrix} \to \begin {pmatrix}

0 & 0 & \cdots & 0 & 1 \\

1 & 0 & \cdots & 0 & 0 \\

0 & 1 & \cdots & 0 & 0 \\

\vdots & \vdots & \ddots & \vdots & \vdots \\

0 & 0 & \cdots & 1 & 0

\end {pmatrix} \to \begin {pmatrix}

0 & 0 & \cdots & 0 & \frac 1 {a_n} \\

\frac 1 {a_1} & 0 & \cdots & 0 & 0 \\

0 & \frac 1 {a_2} & \cdots & 0 & 0 \\

\vdots & \vdots & \ddots & \vdots & \vdots \\

0 & 0 & \cdots & \frac 1 {a_{n - 1}} & 0

\end {pmatrix}

​010⋮0​100⋮0​001⋮0​⋯⋯⋯⋱⋯​000⋮1​​→​010⋮0​001⋮0​⋯⋯⋯⋱⋯​000⋮1​100⋮0​​→​0a1​1​0⋮0​00a2​1​⋮0​⋯⋯⋯⋱⋯​000⋮an−1​1​​an​1​00⋮0​​

因此有:

X−1=(00⋯01an1a10⋯0001a2⋯00⋮⋮⋱⋮⋮00⋯1an−10) X^{-1} = \begin {pmatrix}

0 & 0 & \cdots & 0 & \frac 1 {a_n} \\

\frac 1 {a_1} & 0 & \cdots & 0 & 0 \\

0 & \frac 1 {a_2} & \cdots & 0 & 0 \\

\vdots & \vdots & \ddots & \vdots & \vdots \\

0 & 0 & \cdots & \frac 1 {a_{n - 1}} & 0

\end {pmatrix}

X−1=​0a1​1​0⋮0​00a2​1​⋮0​⋯⋯⋯⋱⋯​000⋮an−1​1​​an​1​00⋮0​​

矩阵乘法矩阵的秩初等方阵

🛸 相关文章

王者荣耀金标价格是多少?省标价格详解
365比分官网

王者荣耀金标价格是多少?省标价格详解

📅 11-29 👁️ 362
cdr字怎么变弧形?cdr制作弧形字
365比分官网

cdr字怎么变弧形?cdr制作弧形字

📅 07-09 👁️ 9938